Apartmanda yaşayanların en sık karşılaştığı sorunların başında komşu rahatsızlıkları gelir: gece yarısı mobilya sürükleme, saatlerce havlayan köpek, balkondan dökülen halı tozu veya pencereden atılan çöp. Türk hukuku bu rahatsızlıkları "katlanma sınırı" kavramı çerçevesinde değerlendirir ve aşıldığında hem idari para cezası hem hapis cezası öngörür. Bu yazıda kanuni dayanakları, yaptırımları, izlenecek adımları ve son dönem Yargıtay yaklaşımını açıklıyoruz.
Hukuki Çerçeve: Komşuluk Hukukunun Temel Maddeleri
TMK Madde 737, Komşu Hakkı ve "Katlanma Sınırı"
Türk Medeni Kanunu'nun 737. maddesi komşuluk hukukunun ana taşıdır. Madde aynen şöyle der: "Herkes, taşınmaz mülkiyetinden doğan yetkileri kullanırken ve özellikle işletme faaliyetini sürdürürken, komşularını olumsuz şekilde etkileyecek taşkınlıktan kaçınmakla yükümlüdür. Özellikle, taşınmazın durumuna, niteliğine ve yerel âdete göre komşular arasında hoş görülebilecek dereceyi aşan duman, buğu, kurum, toz, koku çıkartarak; gürültü veya sarsıntı yaparak rahatsızlık vermek yasaktır."
Bu maddenin temel kavramı "katlanma sınırı". Yani yan dairede oturan birinin yemek pişirirken çıkardığı koku katlanılabilir; ama mangal dumanının açık balkondan saatlerce yan daireye dolması katlanılamaz. Sınırı aşan her türlü duman, koku, ses, sarsıntı, toz hukuka aykırıdır.
KMK Madde 18, Kat Maliklerinin Borçları
Kat Mülkiyeti Kanunu'nun 18. maddesi der ki: "Kat malikleri, gerek bağımsız bölümlerini, gerek eklentileri ve ortak yerleri kullanırken doğruluk kaidelerine uymak, özellikle birbirini rahatsız etmemek, birbirinin haklarını çiğnememek ve yönetim planı hükümlerine uymakla, karşılıklı olarak yükümlüdürler."
Önemli detay: Bu yükümlülük kiracıları da bağlar. KMK m.18/2 açıkça belirtir ki kiracı, oturma hakkı sahibi veya devamlı yararlanan herkes bu kurala uymak zorundadır; uymayanlar kat malikleriyle birlikte müteselsilen sorumlu olurlar.
KMK Madde 33, Hakimin Müdahalesi
Kat malikleri kanuna, yönetim planına veya genel hükümlere aykırı davranan komşuya karşı Sulh Hukuk Mahkemesi'ne başvurabilir. Hâkim ihtarın yerine getirilmesini emredebilir; uyulmazsa her ihlal için para cezası verir. Bu yol komşuluk uyuşmazlıklarında en sık başvurulan dava türüdür.
KMK Madde 25, Çekilmez Hale Gelmiş Komşunun Devri
En ağır yaptırım KMK 25. Komşunun davranışları çekilmez hale geldiyse, diğer kat malikleri mahkemeye başvurarak bu kat malikinin bağımsız bölümünün devrini isteyebilir. Çekilmez hal sayılan durumlar: (a) aidat veya gider borçlarından dolayı 2 yıl içinde 3 defa dava veya icra açılmış olması, (b) m.33 kapsamında verilen hakim kararına bir yıl boyunca uymama, (c) bağımsız bölümü ahlaka aykırı işlerde kullanma. Dava açmak için kat malikleri kurul kararı şarttır; süre 6 ay (öğrenmeden) ve 5 yıl (hak doğumundan).
Balkondan Halı Silkmek veya Çöp Atmak Suç mu?
Evet, hem kabahat hem suç olarak değerlendirilebilir. Hangi düzenleme uygulanacağı fiilin niteliği ve tekrarına bağlıdır.
Kabahat Boyutu: 5326 sayılı Kabahatler Kanunu
Kabahatler Kanunu m.41 (çevreyi kirletme), evsel atık ve artıkları toplanma ve depolama yerleri dışına atan kişiye idari para cezası öngörür. Belediye zabıtası veya kolluk tarafından doğrudan kesilebilir; tespit yeterlidir, mahkeme kararı gerekmez. Cezanın 2026 yılı tutarı, 213 sayılı VUK m.298 yeniden değerleme oranına göre güncellenir. Güncel tutar için Emniyet Genel Müdürlüğü Asayiş Dairesi cetvelinin esas alınması gerekir.
Aynı kanunun m.36'sı (gürültü) ise huzur ve sükunu bozacak şekilde ses çıkarmaya idari para cezası öngörür. Bu madde balkondan halı silkerken çıkan toz/ses, geç saatte mobilya sürükleme, köpek havlama gibi durumlarda işletilir.
Suç Boyutu: TCK Madde 123
Türk Ceza Kanunu m.123 (Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma) der ki: "Sırf huzur ve sükununu bozmak maksadıyla bir kimseye ısrarla; telefon edilmesi, gürültü yapılması ya da aynı maksatla hukuka aykırı başka bir davranışta bulunulması halinde, mağdurun şikayeti üzerine faile üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir."
Bu suçun iki kurucu unsuru var: kasıt ve ısrar (süreklilik). Tek sefer balkondan halı silkme suç değildir; ama uyarıya rağmen tekrarlanırsa TCK 123 işler. Mağdurun şikayeti şartıyla kovuşturma başlar.
Yargıtay Emsali
Kasım 2025'te Malatya 6. Asliye Ceza Mahkemesi, komşusunun balkonuna sürekli çöp atan ve halı silkeleyen sanığa TCK 123 kapsamında 3 ay hapis cezası verdi. Yargıtay 12. Ceza Dairesi kararı onayladı. Yani "balkondan halı silkmek tek sefer suç değil" yargısı doğru olsa da, ısrarlı ve kasıtlı davranış cezai sorumluluk doğurur.
Sık Karşılaşılan Komşu Uyuşmazlıkları
Gürültü: Geç Saatte Müzik, Mobilya Sürükleme
22:00 ve 07:00 arası gürültü Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Yönetimi Yönetmeliği ile özel olarak korunur. Mesai dışı saatlerde yapılan gürültülü etkinlikler için belediye zabıtası veya polis çağrılabilir. Çocuk koşması, normal ev içi sesler genelde "katlanılabilir" sayılır; ısrarlı ve kasıtlı olanlar değil.
Koku ve Duman: Sigara, Mangal, Yemek
Sigara dumanı, mangal dumanı veya yoğun yemek kokusu TMK 737 kapsamında değerlendirilir. Kişinin kendi konutunda sigara içmesi 4207 sayılı kanun kapsamında değildir; bu kanun yalnızca toplu kullanım alanları (asansör, koridor, kapalı ortak alan) için sigara yasağı öngörür. Balkondaki sigara dumanı yan daireye giriyorsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde müdahalenin önlenmesi davası açılabilir; ancak ispat genellikle bilirkişi raporuyla sağlanır.
Ortak Alanın Kişisel Kullanımı
Apartman koridoru, merdiven, giriş holü, asansör ve çatı KMK m.4 kapsamında ortak alandır. Bu alanlara ayakkabı, saksı, sandalye, bisiklet veya çocuk arabası bırakmak m.18 ihlali sayılır. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihadına göre ortak alana eşya bırakma yasak; uyarıya rağmen kaldırılmazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde müdahalenin önlenmesi davası açılır. Karara rağmen kaldırılmazsa icra marifetiyle kaldırılır.
Hayvan Beslenmesi
Köpek havlama veya kedi kokusu TMK 737 ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu çerçevesinde değerlendirilir. 5 saat süreyle havlama veya kötü kokunun yan daireye yayılması "katlanma sınırı"nı aşar. Yönetim ihtarı ardından Belediye Veteriner İşleri Müdürlüğü ya da zabıta devreye girer; ölçüm mağdurun dairesinde yapılır.
Balkon Suyu ve Klima Damlaması
Yağmur sularını biriktirip alt dairenin balkonuna boşaltma TMK 737 ve 752 ihlalidir. Klima dış ünitesinin alt daireye damlaması veya gürültü yapması KMK m.19 (cephe ortak alan, izinsiz değişiklik yasak) açısından da problemlidir. Yargıtay 18. Hukuk Dairesi yerleşik kararlarında, kat malikleri kurulu yazılı izni alınmadan dış cepheye klima monte edilmesini hukuka aykırı bulmuş ve söktürme kararı vermiştir.
Çözüm Yolları: Eskalasyon Sırası
- Konuşma ve nezaket: Çoğu komşuluk sorunu yapıcı bir görüşmeyle çözülür. Belge bırakmaz ama hızlı sonuç verir.
- Yöneticiye yazılı bildirim: PTT iadeli taahhütlü mektup veya tutanakla yöneticiyi bilgilendirin. İleride dava açılırsa "yönetime şikayet edildi" delili olur.
- Polis (155) veya Jandarma (156): Özellikle 22:00 sonrası gürültü ihlallerinde olay yerine gelir; tutanak tutar. İdari para cezası uygulayabilir.
- Belediye zabıtası (153): Gürültü ölçümü, çevre kirliliği, hayvan rahatsızlığı için yetkili. 5326 Kabahatler Kanunu uyarınca idari para cezası uygular.
- Sulh Hukuk Mahkemesi (KMK m.33): Hakimin müdahalesi davası. Davanın kabulü halinde hakim ihtar verir; uyulmazsa para cezası kesilir.
- Asliye Hukuk Mahkemesi: Kişilik haklarına saldırı sebebiyle manevi tazminat (TBK m.58, TMK m.24 ve 25).
- Cumhuriyet Başsavcılığı (TCK m.123 şikayeti): Israrlı ve kasıtlı rahatsızlık halinde 3 ay ila 1 yıl hapis cezası.
- KMK m.25 Devir Davası: Son çare. Çekilmez hale gelmiş kat malikinin bağımsız bölümü mahkeme kararıyla devredilir.
Yöneticinin Yetkisi ve Görevi
Yöneticinin komşu uyuşmazlığında rolü sınırlıdır. KMK m.34 ve 35 kapsamında:
- Yönetici, kat maliklerine karşı vekil gibi sorumludur; rahatsız komşuya yazılı ihtar gönderebilir.
- Polis veya zabıta çağırma yetkisi yöneticiye doğrudan tanınmamıştır; rahatsız olan kat maliki kendisi 155 veya 153'ü arayabilir.
- Yönetici, kat malikleri kurulundan yetki almadan komşu davası açamaz; aidat ve borç davaları hariç (KMK m.35/i).
- Yönetim planında özel hükümler varsa (örn. evcil hayvan, çamaşır kuruma saatleri) yönetici bunları uygulamakla yükümlüdür.
Sıkça Sorulan Sorular
Yan dairedeki köpek 5 saat havlıyor. Polis çağırabilir miyim?
Evet. Saat fark etmeksizin "huzur bozucu" davranış 5326 Kabahatler Kanunu m.36 kapsamındadır. Polis veya zabıta çağırabilirsiniz; ölçüm mağdurun dairesinde yapılır. Israr halinde Sulh Hukuk Mahkemesi'nde KMK m.33 davası açılabilir.
Balkondan halı silkmenin cezası nedir?
Tek seferlik olay 5326 Kabahatler Kanunu m.41 kapsamında idari para cezasıyla sonuçlanır. Israrlı ve uyarıya rağmen tekrarlanan davranış TCK m.123 (Kişilerin Huzur ve Sükununu Bozma) kapsamında 3 ay ila 1 yıl hapis cezasını gerektirir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi 2025'te bu yönde bir kararı onaylamıştır.
Komşu kapı önüne ayakkabı bırakıyor, ne yapabilirim?
Apartman koridoru ortak alandır (KMK m.4). Kapı önüne ayakkabı, saksı, sandalye bırakmak KMK m.18 ihlalidir. Önce yöneticiye yazılı bildirim yapın; uymazsa Sulh Hukuk Mahkemesi'nde müdahalenin önlenmesi davası açılabilir.
Balkonda sigara içmek yasak mı?
Kişinin kendi konutu içinde sigara içmesi 4207 sayılı kanun kapsamında değildir. Apartman içi ortak alanlarda (asansör, koridor, kapalı kapıcı dairesi) sigara yasaktır. Ancak balkondaki sigara dumanı yan daireye yoğun şekilde giriyorsa TMK m.737 kapsamında "katlanma sınırını aşan koku" sebebiyle Sulh Hukuk Mahkemesi'nde dava açılabilir.
Yönetici komşu uyuşmazlığında doğrudan müdahale edebilir mi?
Yöneticinin yetkisi yazılı ihtar ile sınırlıdır. Polis, zabıta veya mahkemeye başvuracak olan rahatsız olan kat malikidir. Yönetici, kat malikleri kurul kararıyla dava açma yetkisi alabilir.
Kiracı da KMK m.18'e tabi mi?
Evet. KMK m.18/2 açıkça düzenler: kiracı, oturma hakkı sahibi veya devamlı yararlanan herkes kat maliki gibi sorumludur; uymadığında kat malikiyle birlikte müteselsilen sorumlu olur.
"Çekilmez hale gelen" komşu için ne yapılır?
KMK m.25 son çaredir. Kat malikleri kurulu kararıyla, çekilmez hale gelen kat malikinin bağımsız bölümünün mahkeme kararıyla devredilmesi istenebilir. Üç koşuldan biri gerekir: 2 yıl içinde 3 kez aidat davası, m.33 hakim kararına bir yıl boyunca uymama, ahlaka aykırı kullanım.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.
